Gistern einmal in't Johr un hüt jeden Dach

vun Behrend Böckmann


All, dei twüschen 1940 un 1950 up'e Welt keemen un dat letzt Föfftel von Hunnert tau fåten hemm', dei sünd ganz anners upwussen as ehr Kinner, Kindskinner un dei Generatschon dornå. As disse Ollen von hüt lütt wiern, dor geef dat kein Deipkäuhlkist, kein Kœhlschåpp, kein Waschmaschinen, un blot wecker sik dat leisten künn, dei harr 'n Ieskeller un 'n eigen Soot up'n Hoff. Wi Ollen kennten keinen Döner un kein Pizza, wüssten nix von Kiwis un Mangos. Un dei up't Land grot worden sünd, dei güngen oft noch inne Holtentüffelschaul, wo all Schäuler ut'n Dörp von einen Schaulmeister in ein Stuf so Läsen, Schrieben un Räken lihrnt hemm', dat's dormit gaut dörch't Läben keemen un männigein, so as ik, sogor dat Abi måken un studiern künn. Wi harrn kein Kledåschen, dei "in" wiern un gägen dat, wat as "out" güll, un Mudder harr 'n Stangenkorselett mit Strumpholler för dei plattierten Siedenstrümp an'n Sünndach. So as hüt, keem ok dunnemåls dei Wihnachtsmann un Osterhas, blot dei Gåwen wiern nich so üppig un dei Freud œwer'n Målbauk orrer Holtbukasten wier männigmål grötter as dei itzig Freud œwer'n niegen Tafelräkner (Tablet). Nich väl anners wier dat mit den Geburtsdach orrer dei Inschaulung; taun 'n grote "Party" in'n Wirtschaft keem nich dei Verwandschaft un Fründschaft tauhop, un wenn taun Mai- un Oornbierümtoch blåsen wür, denn wier dei Blåsmusik un 'n Glas Malzbier dat gröttst Vergnäugen. Keinein wüsst wat von't 17. Bundsland Mallorca, von Dükerurlaub up'e Malediven orrer 'n Ferienhus up Jütland. Ne, wenn't hoch keem, künn man einmål in'n Johr 'n Zirkus beläben, sik in'n Saal von'n Dörpkrauch 'n Film ankieken orrer sik 'n lütt bäten up'n Jahrmarkt an Losbauden un Fohrgeschäften vergnäugen.

Ok süss wier't Läben anners as hüt. Besonners up'n Lann, wo dei Minschen ehr Veihtüch in'n Stall un dat Gröntüch in'n Gorn harrn, hett dei Johrestiet den Ätenplan bestimmt. Einmal in't Johr geef't üm Martini Maustüffeln mit Aanten- un Gausläwer, un dat künn'n all "rüken", wenn Mudder un Größing inne Waschkœk dei Feddern un besonners vörsichtig dei Dunen vonne schlachten Vœgel ruppt hemm'. Un dor bi't Schlachten ok dat Blaut upfungen wür, geef dat üm dei glieke Tiet Schwattsuer, wat wi Kinner gor nich so giern äten wullen, denn in't andickt Blaut schwemmten dei kåkten Halsstücken un Flüchten mit mihr Huut as Fleisch un Magen un Harten un all dat, wat Mudder nich inwecken orrer in'n Rok hängen künn.


Bi't Gäusruppen

In'n Rok keemen por pökelt un in'n oll Kattungardin inneihte Gauskülen un Gausbösten, dei denn as Spickbost tau Wihnachten anschnäden würn. Wier dat in'n Julmånd kolt un Schwienschlachten wier ansecht, denn kreech Vadder gliek an'n Schlachtdach as Lüttmeddach den Brägen; un wenn't kolt nauch wier, wür 'n Karbonadenstrang ünner Frost in'n Bœnkåmer bet taun Vullbuksåbend upwohrt. Äten künn man ümmer blot dat, wat 'n inweckt, inpökelt orrer rökelt harr. Von Mai bet Johanni wier dei Sparstiet: Spars mit hollännisch Stip mit Speigelei orrer 'n Schief Schinken tau Tüffeln orrer Kloppschinken mit Spars un brune Bodder as Pingstäten.

Denn keem taun Enn von Heumånd (Juli) dei iersten frischen Tüffeln in'n Pott. Wat för'n Freud, dei harrn noch gor kein richtig Schell un würn blot bäten schrubbt, denn kåkt un mit Speckstipp un 'n wässerten solten Hiring updischt — wenn man denn 'n Solthiring tau köpen kreech. Dornå würn dei Ierdbeern sachtens rod, un denn keem up'n Disch, wat dei Gorn hergeef. Un man güng ok tau Holt, üm Himbeern un Brommelbeern tau sammeln un Poggenstäuhl tau säuken. Dat geef bäten Afwesseln up 'n Meddachsdisch un ünner Ümstänn ok bäten inmåkten Vörrat för dei kolle Johrestiet. Wiern in'n Harst dei Fleederbeern schwatt nauch, wier dat dei Tiet för 'n Fleederbeersupp mit Klümp un Appelschiewen. Œwer Fleederbeersaft keem ok in Buddels, dormit man låters 'n Husmiddel taun Utschweiten von Gripp orrer Verküllung harr. Un dat wier äben so un nich anners un wi wiern ok taufräden, harrn kein Sorgen mit "Adipositas" un wenn dat ok Dit un Dat blot geef, wenn't dei Johrestiet dornå wier, hett dat kein traumatisch Taustänn nå sik treckt.


An Aarndank woor för allens dankt

Normål wier dat tau uns Kinnertiet ok, dat einmal inne Wäk dei Wäsch wesselt wür, dat dat Schaul- un Huskledåschen geef, dat wi einmål inne Wäk in'n grote Schöddel mit 'n Waschlappen för båben un ünnen afseipt würn (in'n Sommmer up'n Hoff näben dei Pump, in'n Winter vör'n warmen Aben inne Stuf), an'n Sünnåbend wier Schauhputzen (Schiet afbösten, afkratzen, inschmeern mit Schauhkrem, bäten intrecken låten un denn blank wienern) normål . Äbenso wier't normål, dat einmål in'n Månd Waschdach wier, Füer ünnern Waschkätel måkt un dei inweikt Wäsch in'n Seipenpulverwåder kåkt un denn inne hölten Bütt up'n Waschbrett reigen rubbelt wür.

Größing kreech einmål in'n Månd ehr Rent, dei bröcht dei Postbüdel in't Hus, denn dunnemåls geef dat noch kein Giro-Konto. Äbenso keem an'n Lohndach dei Baukhöller mit dei Lohntüt tau dei Lüd von'n Betrieb un geef gägen Ünnerschrift den Lohn ut.

Un dat is nich allens, denn dat gifft noch väl mihr, wat 'n uns Kinning von hüt an'n Oma- un Opadach ut dei Kinnertiet vertellen künn.


26.7.2026

 


na baven