vun Marlou Lessing

na Deel 1
na Deel 2

De Sommer geiht to Enn, de mehrsten Insekten warrt sik verkrupen orr starven, un ik will hier de letzten Deerten vörstelln, de mi in de verleden Maanden tomööt kamen sünd.

As dat noch rieklich warm weer, heff ik op de Döör vun mien gröön Auto düssen lütten grönen Tiedgenossen funnen. He dach sik sachs, gröön un gröön gesellt sik geern.

Dat is Chrysoperla carnea, de Gemeine Florfleeg, wohraftig en Allerweltsinsekt — se kümmt överall vör, bloots nich in Australien. Ok "Guldoog" warrt se nöömt, woso, sühst glieks. Sünnerlich smuck sünd de transparenten, gröön äderten Flüchten. Feenhaftig!

De Deerten överleevt den Winter, wieldess se sik bruun verfarvt, un in'n Lent geiht dat Geschäft mit de Leevde un dat Eierleggen los. De Larven, de denn sluppt, sünd heel nütt gegen Blattlüüs — 500 Stück kann so'n Larve vertilgen, wieldess de opwussen Deerten Pollen un Nektar spiest.

Septemberlich-sommerlich weer't ok noch, as mi bi en Besöök an't Graff vun mien Moder en glänzen Diagonale opfull. Eerst weer dor bloots de glänzen Linie vun den Busch bet hendaal na'n Bodden — dat müss de Brüchenfadem vun en Spinnennett ween, neem dat Nett an ophangt weer... Ik güng nehger ran un kunn denn eerst dat filigrane Spinnennett kennen. Vun vörn kunnst de Fadems vun dat Radnett eenfach nich wieswarrn — as en Beutedeert weer ik eenfach so rinflagen. Du müsst weten, dat dat dor is, un un ok denn kunnst dat eerst so ut'n Winkel, neem sik de Fadems to en witten Schadden verbinnt, wirklich wieswarrn. Un as en Punkt in de Merrn seet ... de Spinn.

De Uurheversch un Bewahnersch vun dat Nett is uns ole Fründin, de Goorn-Krüüzspinn — en Genie-Deert, dat uns in'n fröhen Harvst över un över de wunnerschöönsten Radnetten in de Natuur buut. — Wirklich bloots in'n Harvst? Stimmt dat? Nee, natüürlich nich. Se leevt un jaagt dat hele Johr över. In'n Lent un Sommer sünd se avers noch lütt un weevt bloots lierlütte Netten. Denn wasst se un mööt dorför jümmers wedder ehr faste Huut afstriepen — wenn'n en Butenskelett hett, geiht dat mit dat Wassen nich anners. In'n Harvst mutt dat grote, utwussen Deert mehr Insekten fangen — sünnerlich de Wievken, denn in'n Harvst kümmt dat to de Poorung un Ei-Aflaag, dat feddert veel Energie vun de Spinnenfruuns, so veel, dat se dorna starvt. Dorwegen mutt tovöör en grotes Nett her! Överhaupt weevt bloots de Fruuns de Netten; de veel lütteren Heken jaagt sotoseggen "to Foot". Un to allens dat kümmt hento, dat de fuchtige Lucht in'n Harvst sik mit fiene Waterdrüppen in de Netten setten deit un ehr so eerst so richtig sichtbor maakt. — Anners wöörn sachs noch veel mehr arglose Insekten dor rinflegen!

De rundliche Kumpaan hier süht en beten liek ut as de Behaarte Snelllöper, den ik in'n Aarnmaand drapen heff, is avers dicker un breder — mehrst 1 cm breed un 1,5 cm lang. Dat is de Wooldmistkäver, de vun Dung, Moder, welke Bläder usw. leevt. He höört apensichtlich de Black-is-beautiful-Frakschoon un de Loopkäverfamilie an, kann avers ok flegen, wenn he sien glänzen Flünken mal utbreden deit. Besünners anrögen is de Aart un Wies, woans dat Seken un dat Heken tosamen dorför sorgt, dat ehr Kinner en goden Start in't Leven hebbt: Se buddelt tosamen en ünnerirdsch Gangsystem, 'neem se den Sex fiert un de Eier afleggt. In de enkelten Kamern vun dat Tunnelsystem leggt se blangen de Eier ok Nohren för de Lütten, dat de Larven dor en ganzen Winter uthollen köönt. So gode Öllern! Ok de opwussen Kävers överleevt noch tominnst een Winter. — Wi schulln nich dalkieken op en Deert, dat sik vun Kot un Schiet nohrt. De Natuur kennt keen Affall, un düsse lütten Deerten sorgt dorför, dat uns Welt nich en Schiethupen is. Wi maakt den Schiet — se rüümt em weg. Wokeen hett mehr Respekt verdeent?

Af un an begegent di so en flegen orr krupen Punkt, meist nix as en Punkt even, avers apensichtlich lebennig — un ehrdat du dien Handy faatkriggst, is dat al wedder weg. Em orr ehr hier heff ik in mien metallen Köken-Handsteen opfunnen, un as dat anschienen nich flegen kunn, kunn ik dat knipsen. Lierlütt weer dat, dat sühst an de Waterdrüppen; man dat is liekers en Silberfischken, villicht noch en Jungdeert. Rünnerspölen wull ik dat nich, dat is so gresig, wenn wat Lebennigs dor in den Orkus rünnerflütt. Se gellt as Ungeziefer, man een Silberfischken is noch keen Grund, sik optoregen.

De Insektenfamilie vun de Fischken is över 300 Milljonen Johr oolt, man in de letzte Tied hebbt se sik fix an de Minschen (en veel jüngere Deertenaart also) anslaten, wieldat se in uns Hüüs de Warmte un Fuchtigkeit finnt, de se so leevt, un bavento de Kahlenhydraten, vun de se sik nohrt. Blangenbi freet se avers ok Milben, wat wedder ganz sympathisch is. Faszineern sünd de Deerten op jeden Fall: Meist blind, dorför rundüm mit fiene Föhlers besett, bloots Licht un Düüsternis köönt se kennen; Licht verschreckt se, se föhrt ehr heles Leven geern in'n Dämmer...

Jedeen vun de heel ünnerscheedlichen Deerten is en ganze Welt för sik. Jedeen hett sien komplexe Levenswies un sien Maten... Ik höp, ik kann de Reeg in'n neegsten Sommer wiederföhrn.