Pingsten

Dissen Jesus hätt Gott upwaoket, dat käönt wi aale betügen. Naodem Gott üm in den Himmel upnöhm un üm den Hilligen Geist äöwergeef, hätt hei dissen utgaoten, as gi seiht un hört. Et was nich David, dei in den Himmel upsteeg, dortau sägg hei sülves: „Dei Herr sä tau mienen Herrn: Sett di daol tau miene rechte Hand, un ick stell di diene Feinde as eine Fautbank unner diene Fäute.“ Aale in Israel schäöllt wäten: Gott hätt üm tau’n Herrn un Messias maoket, dissen Jesus, den gi an’t Krüz schlögen.

Montage: Ludgerd Lüske. Klick up tau'n Vergröttern!

Ostersprook

Ostern, Ostern, Uperstahn.
Lind un lies de Winnen gahn.
Hell un froh de Glocken schallen:
Osterglück de Minschen allen.

Volksgut

En niege Harder för de kathoolsche Christenheit

Wi sünd nu nich miehr Papst.

As en Lutheraner kenn ik mi nich so ut, wokeen in de Kathoolsch Kark de Iersten Geigen speelt. Wenn aver de niege Papst sik den Naam "Franziskus" gifft, denn weit ik woll, welk Kurs anleggt warrn schall. Denn köönt wi bloots höpen, dat hei beten vun dat tostann bringt, wat Franziskus vun Assisi in de Welt bröcht hett.

Wenn en Rakeet na'n Maand flüggt, is "De Minschheit up'n Padd in en niege, gaude Welt." Dorvun reedt hüüt aver keen Minsch miehr wat. Wenn een Drüttdeil vun alle hüüt up de Welt leven Minschen sik een groten Boss wählt, denn is ok wat loos in Telewischen un in de Bläder. Muttst aver nich lang söken na Kritteln un Satiren. Glieks sünd se dor, de mit Stein na den smieten, den se för disse Tuur so lang wat an't Tüüg flicken, bit dat en Malöör passeert.

De frieen Christenminschen drieven dat Kritteln na mien Meinen to dull. Dat kann mi nich vun dat Möhen üm Christsien afbringen, dat vele Schrieverslüüd gor nix mit'n Papst un nix mit Luther in'n Sinn hebbt: Se sünd Atheisten, de veel glöövt un sik ziviliseert benehmt, aver keen Gott bruukt. Seggt se. Se geevt ehm kein Naam nich, mein ik. Un de Juden ok nich. Un ik weer den olen Mann mit en langen Boort, de up en Wulk sitt, ok giern loos. Hei/se is to groot för een Naam. So wiet reikt uns Spraak nich.

Bi so veel Christenlüüd gifft dat nu natüürlich Kains un Judasse. Un dat mutt utdreven, afstraaft warden. Aver siet 2000 Johr weit de Christenlüüd, wo de Weg lang geiht, wat daan warden mutt. Un dor is veel Gaudes bi rutkamen.

De Kathoolschen hebbt miehr Vörschriften as de Protestanten, woans se leven schullt; de Juden hebbt noch miehr. De mehrste "Frieheit" — aver en Frieheit, as Luther se beschrifft — hebbt de Protestanten.

Dor föllt mi de Anter in, de en jüüdschen Guide den Kritiker an ehr jüüsche Rägeln geev; "Kann nicht jeder arme Juud sein so beleuchtet wie die Damen und Herrn Lutheraner, müssen viele Juden haben ein Geländer, dass wissen, wo lang sie gehen musst."

Ik wünsch den niegen Papst, dat hei gaude Wiespahls upstellt. Sien Kräfft möögt as bi Franz vun Assisi ut sien Stillnis kamen, un de mucht överspringen up Glovensbräuder un Glövenssüstern, wat kathoolsche, wat Lutheraner. Wi schulln up eenanner togahn, dat wi tosamen, wohrhaft tosamen den Herrn deinen köönt.

Beed, Franz vun Assisi tauschreven

Herr, maak mi to en Warktüüg vun dienen Freden,
dat ik Leiv ööv, wo se hatt;
dat ik vergeev, wo se schamfeert;
dat ik tosamenholl, wo Striet is;
dat ik de Wohrheit segg, woVerdoon regeert;
dat ik den Gloven bring, wo de Twievel drückt;
dat ik Höpen weck, wo Vertwieveln piert;
dat ik Lich ansteck, wo de Finsternis regeert;
dat ik Freud bring, wo Kummer wahnt.
Herr, laat mi trachten:
nich, dat ik Troost krieg, sünnern dat ik trööst;
nich, dat ik verstahn ward, sünnern dat ik verstah;
nich, dat ik leivt ward, sünnern dat ik leiv,.
Denn wokeen gifft, de bekümmt!
wokeen sik sülven vergett, de finndt;
wokeen vergifft, den ward vergeven,
un wokeen starvt, de waakt up to't ewig Leven.

Süh ok hier!
De Sünnensang vun Franz vun Assisi up Platt: hier!

Gröön spiert ut den Grund.
Kiekt juuch dat an,
wo sik allens Leven röögt!
Kraftvull is sien Wesen:
Gröön schuuvt sik tohööchd.

Arthur Schopenhauer to'n 225. Gebortsdag

"Alle Mööh kümmt ut den Mangel,
ut Untofredenheit mit dienen Tostand,
is also en Leed,
solang dat nich begöscht is.
Keen Begöschen duurt för all Tieden,
veelmiehr is dat jümmer
de Utgangssteed vun een nieges Streven.
Dat Streven seihn wi veelfach hemmt,
is överall in Kämp un Striet verwickelt.

De Anfang vun dat Wullen, de nootvull Nöödigkeit
is Mangel, is Leed.
Dat Leven schwingt jüst as en Pendel,
hin un her twüschen Smart un Langewiel.
De Minsch is so veranlaagt,
da he wohrhaft nich glückselig sien kann.
Elkeen Levensgeschicht is en Geschicht vun Leed,
en biblieven Reig vun grote un lütte Malöörs."

"Wi denkt man dünn an dat,
wat wi hebbt,
aver jümmer an dat,
wat uns fehlt."

"Neminem laede, immo omnes, quantum potes, iuva."
"Verletze niemanden, vielmehr hilf allen, soweit du kannst."

Alle Tieden bruukt ehr nadenkern Lüüd, de Filosofen. Arthur Schopenhauer levte in't 19. Johrhunnert, aver liekers is he en Filosof vun uns Tiet, ja, ok vun uns Taukunft. He is aktuell un hett mit modschen Rummel nix an'n Haut. Thomas Mann un de Filosof Horkheimer wüßten dat un vele annere, de hüüt Schopenhauer studeert, köönt dat ünnerstrieken, dat he uns Daag un uns Noot nau mit sien Ursaken beschreven hett. He hett de Minschen na ehm holpen, dat Leven un de Welt beder to verstahn.

Hüüt vör 225 Johr keem Arthur Schopenhauer in Danzig up de Welt.

Petrus. Ikone 5./6. Johrhunnert

Benedikt de XVI.
Benedikts "Künnigen"

Wo is Gott?

De Stellvertreder Petri, de Fels, up den Christus sien Kark günnen wull,
in en Konklaav up Levenstiet wählt,
treed vun sien Amt trüüch.

Wo weer Gott?
as Kardinal Ratzinger in de Nacht vör sien Wahl
ut deepsten Hartensgrund beedt hett,
dat disse Kelk an ehm vörbi gahn mucht?

Wo bleev de Duuv,
as de "Heilige Vater" de "Piusbrüder", de orthodoxen Karken,
de Protestanten, de Muslime
to ökumeensche Snacks inlaadt hett?

Wo bleven de Füürflammen,
wenn de Kurie, sien Bischöp, tosamenkemen,
de all mit'n Sack Flööh beladen sünd?

Wo bleev de Raasch vun Gott,
as künnig wöör, woans weltwiet weihte Preister
ünner de Ogen vun ehr Bosse
Messkinner missbrukten?

Rien ne va plus.
All dat kann dat nich geven,
wieldat keen' "externe" Gottheit gifft.

"Nix geiht miehr."
Nich de Bischopsstaff nich noch dat Krüüz
könnt de Sünner torecht wiesen.

"Ich bin alle!"
Ik will mien Rauh in'n Kloster
achter schütten Muurn vun den Vatikan.

Opletzt vernünftig.

Capital of column the Pan Temple Caesarea Phillippi
Foto Berthold Werner/Wikimedia Commons
süh Matthäus 16, 16-18

Pastor Hans-Eberhard Schulz, 15.02.2013

Ut de Enzyklika "Deus Caritas est" (d.h. "Gott is de Leivde") vun Papst Benedikt XVI

Papst Benedikt seggt to Anfang vun de "Deus Caritas est"-Enzyklika:

"Gott is de Leiv, un wokeen in de Leiv blifft, blifft in Gott un Gott in ehm" (1 Joh 4,16). In disse Wöör ut den Iersten Johannesbreif is de Midd vun den christlichen Gloven dat christlich Gottesbild un ok dorut kamen Bild vun den Minschen un vun sienen Weg in utermaten Kloorheit utspraken. Butendem gifft uns Johannes in densülvigen Vers ok sotoseggen en Formel vun de christliche Existenz: "Wi sünd de Leiv künnig woorn, de Gott to uns hett, un hebbt ehr glöövt" (vgl 4,16). Wi hebbt de Leiv glöövt. So kann de Christ den Grundbesluss vun sien Leven beschrieven. An'n Anfang vun dat Christsien steiht nich en ethsche Besluss orrer en groot Idee, sünnern dat Tosamendrapem mit en Begevnis, mit en Person, de uns Leven en niege Kimm un dormit en entscheiden Richt gifft. In sien Evangelium hett Johannes dat mit disse Wöör utdrückt: "So unbannig hett Gott de Welt leiv, dat he sienen eenzigen Söhn hengeev, dorüm dat elkeen, de an ehm glöövt, dat ewge Leven hett" (3,16). Mit de Leiv in de Midd hett de christlich Gloov upnahmen, wat de binnerste Midd von Israels Gloven weer, un disse Midd togliek en niege Deepde un Wietnis geven. Denn de glöven Isrealit beed elkeen Dag de Wöör ut dat Book Deuteronomium, in de hei dat Zentrum vun sien Existenz tosamenfaat weit: "Höör, Israel, Jahwe, uns Gott, Jahwe is eenzig. Dorüm schallst du den Herrn, dienen Hott, leiven mit dien ganzes Hart, mit ganze Seel un mit ganze Kraft" (6,4-5). Jesus hett diss Bott vun de Gottsleiv nu dat vun den Neegstenleiv ut dat Book Levitikus to een Updraag tosamenslaten: Du schallst dienen Negsten leiv hebben as di sülvst. De Leiv is dordörch, dat Gott uns toierst leivt hett, nich miehr en "Bott", sünnern en Anter up dat Geschenk vun Leivtsien, mit dat Gott uns in de Mööt kümmt.

In en Welt, in de mit den Naam vun Gott hen un wedder dat Wedderdenken orrer gor de Plicht to Hatt un Gewalt verbunnen ward, is ditt en Bott vun groot Nöödigkeit un praktisch Bedüden. Dorüm mucht ik in mien ierst Enzyklika vun de Leiv reden, mit de Gott uns beschenkt un de vun uns wiedergeven warden schall.

Water ut'n Jordan. Foto R.Witzke

1. Korinther Kapittel 13: Dat Hogeleed vun de Leevde

Wörr ik mit Tungen vun Minschen un Engels reden, harr avers keen Leevde, dennso klüng dat blots liek äs Kopper or äs 'n scheppern Beckenmusik. Un harr ik de Gaav to promseen un wüß all Geheemnissen un harr vun allns de Künn un alln Glooben, dat ik Bargen ümsetten kunn, harr avers keen Leevde — so weer ik doch nix. Un wörr ik allns, wat ik heff, hengeben un mien Liev to 'n Verbrennen övergeben, harr avers keen Leevde — so wörr mi dat nix bringen. De Leevde hett enen langen Aten; de Leevde is goothardig, nich ieversüchtig, wiest sik nich äs 'n Windbütel, blaast sik nich op. Se is nich unanstännig, kickt nich op eegen Vördeel, hisst nich op to 'n Raasch, se rekent dat Lege nich an. Se freut sik nich över Ungerechtigkeit, avers över Wahrheit freut se sik mit. Se kann allns verknusen, allns glööben, allns höpen, is bi allns gedüllig. De Leevde höört ni nich op; mag ok dat Promseen mal vergahn, dat Tungenreden ophöörn, mag de Künn vergahn. Blots deelwies begriept wi wat, blots deelwies köönt wi promseen. Kümmt mal dat, wat vullkamen is, denn is dat to Enn mit dat, wat blots deelwies weer. Ik weer ja mal en Kind un heff liek as 'n Kind snackt, as 'n Kind ok sinneert, as 'n Kind taxeert. Siet ik avers en Mann bün, heff ik ophöört mit dat, wat mal as Kind weer. Wi kiekt doch nu in 'n Speegel, in 'n Radel, later avers mal vun Angesicht to Angesicht. Nu begriep ik blots deelwies, later avers erkenn ik dat, so as ok ik erkannt worrn bün.
Nu avers blifft Glooben, Höpen, Leevde, de doren dree; an 'n gröttsten vun jem is avers de Leevde.

översett vun Karl Emil Schade

In't Gedenken an Auschwitz, 27.1.1945

Foto R. Witzke

smiet stein in den storm
vun baven
ut den heven
wo de ok daalkaamt
liggt al
asch vun'n holocaust

Nawiehnachtstiet

Rembrandt

de letzte deipe toon
vun de grote glock
swingt noch in de luft

poor dannenadeln
in de delenritz
sünd letzt teiken
vun dat grote fest

nu wieder in'n trott
mit arger un gramm
heizöl düür
diesel un benzin

schenkt is di dat best
luft hålen
hörn seihn leven
aver't rangeert an't enn

du sühst
du föllst binah
de ole muselfruu
blifft platt liggen

negstenleiv
weer doch
dat töverwoort
vergeten

al vergeten
dat't sööte kind
an't holt dorüm
wöör slaan

wat gaudes daan
fråågt junglüüd
söökt ehren padd
överklauke grient

wat wenn
fiefmaal an'n dag
de grote glock
uns mahnen wöör

folg jesus na
glieks neven di
wemert een
hett keen broot

un du hest beide taschen vull

Utgang

Jümmer enger, liesen, lies
Trecken sik de Levenskrinks,
Swinnt hen, wat prahlt un prunkt,
Swinnen Höpen, Haat un Leev,
Un is nix in Sicht bleven
As de letzt düster Punkt.

Mennigmaal bün'k an't Vertagen un ik glööv, ik dreeg dat nie.
Un denn dreeg ik't doch, fraag mi avers nich wie.

Uns Tiet

Uns Tiet,
en wille Tiet!
Hatt
un Twievel.
Elkeen röppt:
SHALOM!

Leven
is Söök,
Leven
is Lengen.
Elkeen röppt:
SHALOM!

Leven
is Leev,
de nich fröggt,
wat en kriggt.
Elkeen röppt:
SHALOM!

In't Hart
is de Schlöttel
to't Leven,
to uns Welt.
Elkeen röppt:
SHALOM!

SHALOM!
Ik verloor
den Schlöttel,
ok dien is weg.
Gott alleen slütt up:
SHALOM!

Buß- un Beeddag 2012, Krieg överall in de Welt

Dein Wort ist meines Fußes Leuchte und ein Licht auf meinem Wege.
Psalm 119

Wi seilt in en Dämmer, en Dämmer vun Tied,
neem nüms vun us mehr as en Handbreed wied süht.
Wi seht nich uns Padd, un wi seht nich dat Teel.
Gott, giff uns tominnst för de Richt en Geföhl!
Bliff du, Gott, bi us un help us verstahn,
dat Rechte to doon un dien Padden to gahn!
Wenn du us sacht stüürst un dien Woort mit us wacht,
denn reist wi liek Toogvagels ruhig ok bi Nacht!

Na Halloween

Körbssupp un Körbstort...

Un ji, uns Jungs un Deerns, snippelt an de gauden Körbs rüm, Ogen schallen dat sien un en Muul, denn smiet ji morgen, an 01.11., den Dag no juuch "Halloween", Körbs tunnenwies in den Affall.

Wünscht ji de lütte Deern ok noch "Gauden Apptit"?

Söök na Eten up de Mülldeponie

Tied to'n Danken

Wi leggt en Broot op den Altaar,
ok Aavt un Blomen wunnerbaar.
Wi köönt vun all dat leven,
wi köönt vun all dat geven,
dat du tovöör uns geven hest.
Denn allens, wat wi geven doot,
kümmt eerst vun di, jüst as düt Broot.
Wi geevt dat wieder, geevt dat trüch.
Dank sleit vun Minsch to Gott en Brüch.
So fiert wi vör Dank en Fest
un schenkt din Gaven rieklich hen.
Wi sünd Beschenkte, dat is wohr.
En apen Hart, Gott, uns bewohr,
un apen Hannen, apen Ohr.
Wi seggt di Dank för Johr üm Johr.
Föhr allns na'n godes Enn.

En Roop in'e Nacht

Bild: R. Witzke

Wokeen stört daal
in dat düster Düster,
in de Biesternis?

Wokeen is dat kold
in Sommerhitt
an prasseln Füür?

Wo sünd de Hannen,
de di hollen,
di Hülp sünd un Troost?

Troost in düster Daag,
Sünnenblick in't Regenschuur,
dat een Minsch bi mi?

Blooots ehrdat
du mi trösten kannst,
müttst neger kamen

un nich in gluupsch Wies
mit groffe Hand
in mien Wunnen ierst wäuhlen.

Müsst den Hartschlag
stärken, striegeln, straken,
Spröök, de kannst di sporen.

Een tru Hart, dat söök ik woll,
dat drägen helpt
ahn to günsen un to süfzen.

So as dat schreven steiht:
"Mi is woll bi högsten Smart,
denn ik weit een trues Hart."

5.8.2012 Rudi Witzke

För de Noordkark
De Geist, de uns verbindt

Düsse Dag is vull Musik un vull vun Licht,
düsse Dag gifft uns een grote Toversicht:
Glockenklang un Jubel, sinnig geiht de Wind,
un de Geist is dor, de Minsch un Minsch verbindt.

Foto: Antje Heßler

Dor de Noordseewellen, dor de Oostseestrand,
un vun Land to Land treckt sick een Globensband.
Grenzen öberwinden geiht de Geist tokehr,
schenkt uns so een Pingsten, Gott to Loff un Ehr.

Foto: Ole Nissen

Minschen höört tosomen, ohne Muu'rn un Grenz',
dat de Fredenssteern de lütte Eer beglänz,
dat de Freid ehr Jubel unse Harten röög,
un de Geist vun'n Heben all uns Doon beweeg.

Nu sett wi de Seils un woogt uns in de Tied,
lööst dat Schipp vun'n Poller un stüü'rt rut noh wied.
Gott, he möög uns drägen, so as Woter driggt;
Christus, wees in't Düüster uns een strohlen Licht.

Foto: Thomas Seemann

Kark in Noorden, wies nu dien Lebennigkeit,
dat een Segen to de Minschen röberweiht,
mookt de Harten smiedig, de noch stenern sünd:
Wees du uns een Heimat, de op Leevde gründt!

Melodie: Wo de Oostseewellen trecken an den Strand
Text: Cord Denker, Bargteheide
17.6.2012

Na Huus hen

Du büst doch allerwegens
mien Jesus, Heergott,
hillig Geist togliek.
In't Regengrieseln
dat up de Felden dreep,
in't Mörgendau,
in't Sünnenschien,
in't Störmgebruus.
Un word dat dunkel
ok ümto,
bün ik neet bang,
gah ik doch hen na Huus,
to di.

Bild: U. Gressmann. Klick op to'n Vergröttern!

13.5.2012 Ursula Gressmann

Mit Gott up'n Weg

Tovertruen Jesus Christus ik truu up di, will mien Padd wiedergahn, dör disse Leven, mit dien Hülp dat Tal upstappen, bit ik ankomen do, boven up de Barg un mien Seel sük verhalen kunn, alltied bi di.	Bedankt Mit Rüst un Dank vulldoon is min Hart. Sacht de Lucht un Sünne schient. Warm weiht de Wind as dat he mi umarmen deit. Ik föhl mi burgen, hier in de lüttje Kark, boven up de Barg.

22.4.2012 Ursula Gressmann
Bild Barg: Sven Schetzyk/Wikimedia Commons
Bild Kark: Franzfoto/wikimedia commons

Na Huus hen funnen

Över Bargen un Dalen bün ik wannert,
stappt dör dat kold Water van de Beken.
Oh as lang is dat west un stuur.

Stiekelig Tacken pietskelt mien Liev
un de Sünne het mi dat Gesicht verbrannt.
De Störm ümtuust mien Leden.

Störtregen drung iskold dör mien Kleer.
Doch nu is mien Hart blied, barstend van Toversicht,
för mien token Leven.

Ik hebb na Huus hen funden,
mit de Hülp van uns leve Herr, to Jesus Christus.

Nieges Leven fangt an. Bild Rudi Witzke. Klick op to'n Vergröttern!

15.4.2012 Ursula Gressmann

Lichtnelken

Dat kunn nu ok en Natuurnotiz ween, man düsse Naricht (op Ingelsch, op Hoochdüütsch) hett mi op anner Aart anröögt: Na dörtigdusend Johr is en Samenkoorn opgahn. En iestiedlich Samen, infraren all de Tied. Dat is en Lichtnelke. Kunnst denken, dat weer denn ja woll doch afsturven na all de Johrdusende. Man nee. Dat weer to'n Leven bestimmt, un de Bestimmung starvt nich. De Schritt in't Leven kann to jede Tied passeern. Mutt bloots een kamen, de dat waakröppt. — Mi dücht, ik kenn Minschen un Minschenharten, de sünd so infraren. Villicht ok min egen, un ik weet dat nich? Man wi sünd to'n Leven meent, un wi leevt, sodraad wi us dat Leven towennen doot. All de Johrteihndusenden ünner Ies sünd keen Last nich. Denn wi köönt nieg boren warrn. Jesus, de us waakröppt, deit dat. Dat is nienich to laat bi em.

Wi sünd Lichtnelken. Jesus is dat Licht. Na em wendt wi us.

Lichtnelke. Bild Drow_male/Wikimedia Commons

21.2.2012 Marlou Lessing

"Costa Concordia"
in'n Januar 2012

Requiem för en Schipp

De See ehr sülbern Blinken,
een Lachen un een Winken:
Een Tied op See deit good.
Uns Reiselust, uns Lengen,
de Minschenseel ehr Drängen:
De Welt is schöön, de Welt is groot.

De Bülgen un de Tiden:
Een Schipp stüü'rt dor noh wieden;
man höört de Boord-Kapell.
De Lust steiht uns to Sieden,
schenkt hööglich gode Tieden,
un düsse Welt is fründlich hell.

Dat Schipp sien Fracht an Lewen
seilt ünner wieden Heben...
O Gott, wo is dien Oog?
De See un ehre Klippen...
Een Schrie vun dusend Lippen,
un LewensFreid schloogt üm in Kloog.

De See ehr düüster Depen
hebbt noh dat Lewen grepen:
De Minsch steiht dor, bedrööwt,
un kann nich mehr as beden
üm Rettung un üm Freden,
un dat een Gott Erbarmen ööwt.

Bild Rudi Witzke

Melodie: O Welt, ich muss dich lassen (EG 521)

2012

De Bövelste vun de EKD seggt:

"En förwohr de Last di afnehmend Utsaag steiht över das Johr 2012.
'Wees tofreden mit mien Gnaad, denn mien Krafft is in de Swacken mächtig'
luudt de Sprook för dat Johr 2012, de in 2. Korinther-Breif, Kapittel 12,9 steiht.
Nich ik alleen mutt allens rieten, mutt nich miehr bikamen,
nich jümmer sneller, höger, wieder gahn —
ik dörf ok mien Swackheit togeven.
Un jüst denn will Gott mi to Siet stahn."

Bild RW

Glück un Segen up all Weeg.
Freden in't Huus johrin, johrut.
In kregel un in lege Daag
Krafft naug, Freud un Leed to drægen.
Jümmer in'n Kasten een Kanten Broot,
dat geev uns Gott.

All de gauden Fierdaag sünd nu wedder vörbi. Wat wi vun Johr tau Johr un vun Dag tau Dag wennt sünd, kriggt uns nu wedder tau faten. Aver einen niegen Bibelspruch gifft uns de Kirch mit up'n Weg dörch dat niege Johr. Jesus seggt:

Mien Kraasch wiest sik an’n besten dor,
wo en Minsch swack is un nix mehr kann.

So hett dat de Apostel Paulus tau hören kregen. He wull so giern vun en Krankheit afkamen un hett ümmer wedder dorför beedt. Aver dor keem nix.

Noot un Pien, Bild RW

Jo, dat kennen wi ok. Wi müchen so giern vun en Last frie warrn, de Lief un Seel dal drückt. Aver wi mütt dormit leven. Ok dat Beden helpt nich ümmer. Jesus müss sien Krüüz ok nehmen un drägen bet he dor an stürv. Un he wier doch nich vun Gott verlaten. Wat seggt uns dat?

Nie nich is dat mit uns tau End, wenn wi eis ganz ünnen sünd un nich weiten, woans dat wieder gahn kann. Wi hebbt doch tau Wiehnachten markt: Gott is ganz dicht bi uns mit sien Levenskraft, wo wi männichmal Levensmoot un Tauversicht verlorn hebbt.

Still Sönndag

Bild RW

Dodensönndachs Stillichkeit
Dodensönndachs Hillichkeit
Doak licht över Kaarkhoffs Wischen
Graftenruh, de licht dortüschen
striek vöörbi an disse Riegen
fööl de Seel’n ton Hääven stiegen
foat hör eenmoal noch an d’ Haart
glieks word dat lächt – niks dücht mehr schwaart
un mirden in de Haarstens Doagen
machst du dat Lääven wedder woagen

Keimbläder Fagus Sylvatica. Bild Steffen Heinz/Wikimedia Commons

Ik söök Freden

Frünnen orrer
hüüt noch Gliekgüllige,
swatt orrer groot
witt orrer lütt,
blaag-öögt orrer bruun farvt,
dichten bi,
liek över or blangenbi,
afsietig
achter hoge Bargen
orrer groote Wader,
waakt up.
maakt juch op de Söök
na de eene Puurt,
dat wi hendörchgahn
miteenanner un tohoop:
Wo denn de Frömde
nich frömd den Frömden,
den Gliekgülligen
sien Gegenöver nich gliekgüllig
sien ward,
wieldat wi all Leven sünt,
wat Leven will
in Freden
unner't Krüüz dit orrer een anners,
mit Menorah orrer Suren, orrer ahne
up alle Fäll
mit Eenanner-Tolaten in Freden
un leiwerst dröög Broot in Freden
as Wien un Braden in'n Striet
mit Leiv för dienen Neegsten,
Leiv, as Jesus se uns wieste
bit in den Doot.

Bild RW

Foto Rudi Witzke

De true Harder

De Herr is mien Harder.
För mi hett dat keen Noot.
Up gröne Wischen gifft hei mi Weid.
An dat stille Water lett hei mi rauhn.
So kümmt mien Seel to sik sülven
un findt nie Kraft.
Hei geit vör mi ran up minen Weg,
dat ik nich bister gah.
Dar borgt mi sien Naam för.
Un geit dat ok deep hendal
un ward dat ok pickendüster um mi
ik maak mi keen Sorg un keen Bangen;
denn du büst ja bi mi.
Dien Stock un dien Stütt —
de sünd mien Troost.
Du deckst mi den Disch,
un mien Fiend kriggt nix af.
Du salvst minen Kopp mit Ööl,
un mien Beker blivt vull bit baven hen.
Blots Godes un Gnaad warrt mi folgen,
solang as ik leev;
un bliven warr ik in den Herrn sien Huus
nich tellte Daag.

Psalm 23
12.11.2011

"Mach deine Rechnung mit dem Himmel, Johnny!", seggt de Westernheld to den Bösen, de Pistool al in'n Anslag. Villicht hett dat ja ok een to Muammar Gaddafi seggt, so op Araavsch, as se em ut dat Schietwaterrohr in Sirte trocken hebbt. Wenig later weer he dood. De Reken mit'n Himmel weer noch apen. Se weer to lang.

Muammar Gaddafi steiht vör sin Schöpper. De Vörstelln maakt mi schuddern. Eentlich stunn he da al sin Leevlang, as wi ok, mit allns, wat he dä; mit de Schrieg vun de Folterten, mit de Dodenklagen vun de Angehörigen, de ehr Leevsten verlaren hebbt, mit de Milliarden, de he op de Siet bröcht hett, mit de Alpdrööm vun Minschen, de in't Kaschott smacht, un mit de Alpdrööm vun ehr Angehörigen, de nich weet, wat ehr Leevsten noch leevt; mit sin hemmungslosen Egoismus, mit dusend Lögen un mit de heemlich brodeln Woot vun all Lü, de he eenfach bloots ehr Wöörd as frie Minschen nahmen hett.

Wi hebbt sehn, woans Minschen dat vergellen doot. Se treedt gegen sin Liek, spiet op — un fotografeert se, Gaddafi den Ohnmächtigen, Gaddafi den Hülplosen, Gaddafi de Liek, teihndusende Maal, wieldat dat eenfach to schöön is, en Triumph, da hebbt se so lang vun dröömt, Gaddafi mal sünner Macht un hülplos. Jedeen, de em knipst, fiert sin egen Triumph över em. Kannst dat de Lü nich mal övel nehmen; Haat kann eenfach so groot warrn, dat he ok goden Willn bi gode Minschen för en Tied eenfach wegspöölt. Wi köönt froh ween, dat wi nich solk Proven bestahn mööt — solk Triumphe na solk en Haat. Dat is en höörte Beed: "Und führe uns nicht in Versuchung!" Wi kunnen da ok versagen.

Gaddafi weer en Verbreker vör all Welt ehr Ogen. Man bi Gott passeert dat all Daag, dat solk Minschenkinner to em kaamt, ok welk, de ganz in Stillen Leeges begahn hebbt un de dat nich ansühst. Dat warrt för de denn anners bi Gott togahn as bi de Minschen. Sünner Woot. Ik stell mi vör, dat dat ganz still togeiht, un ok en beten trurig. "Muammar", seggt Gott, "min Kind, wat harr ik di för'n smuckes Gesicht mitgeven, un wat för'n plietschen Kopp! Un wat bringst du mi trüch. Kiek doch, alleen din Gesicht! Terfreten vun't Leege to en fleeschige Fratze. So hest du din Frieheit bruukt?" Muammar warrt nix seggen, nix seggen könen; Gott warrt ok nich veel seggen. Man amenn is allens richtig. Denn Gott warrt em richten. He warrt dat richten. He bringt allens, wat scheep lopen is, in de rechte Richt. Ik bidd em, dat he dat deit, ok för Muammar Gaddafi; un ik bün wiss, he deit dat. För Muammar Gaddafi so as för di un mi.

Sieh her, hier steh’ ich Armer,
der Zorn verdienet hat;
gib mir, o mein Erbarmer,
den Anblick deiner Gnad!

"Ik glööv an..."

Düsse Stratenümfragen, ik heff ehr ja leev. Annerletzt to'n Papst-Besöök geev dat denn wedder welk. Mit'n Mikro in'e Footgängerzoon. "Woran glauben Sie?" "An Gott, also so als den Heiligen Geist irgendwie" weer noch dat Best, wat keem. Man natüürlich keem ok dat unvermeidliche "Ich glaube an das Gute im Menschen!", "Ich glaube an mich" un sogaar "Ich glaube an die Menschenrechte!" Allens mit en gewissen Trutz seggt, so as Alternative to Gott. — Tja, dat Gode in'n Minschen gifft dat wiss. Mi sülm gifft dat. Un de Minschenrechte. Man da kannst meist ok an dat Slechte in'n Minschen glöven, an Atoommüll un an Angriffskriege. Denn allns dat gifft dat ja ok. Un dat wiest sik enerworrns.

De Lü, schient mi, verstaht ünner "Glöven an" de Övertügen, dat wat existeert. "Ich glaube an mich" schall woll heten "Ik vertruu op mi sülm", avers amenn blievt wi doch alle dood. Dat "dat Gode in'n Minschen" existeert, is ja wiss. Man dat Slechte ja ok, un wie! Wenn een avers glöövt, dat Gott existeert, denn heet dat togliek, dat een glöövt, he warrt amenn allens lösen un erlösen. Wenn Gott existeert, is he togliek de Lösung. Dat kannst vun de Minschenrechte ja nu nich so seggen. Un nich vun di sülm. Nich mal vun dat Gode in'n Minschen.

Moral, de Minschenrechten, dat Gode — dat gifft dat ok unafhängig vun Gott. Ok Minschen, de nich an Gott glöövt, hebbt düssen moralischen Kompass un sünd faken heel good. Man se mööt ganz alleen de Minschenrechten dörsetten. Un wenn se dat mallöört, is allens mallöört. An dat Gode in'n Minschen un an de Minschenrechten glöven — dat heet doch eentlich ok bloots an sik sülven glöven.

Ach wat, Gott is de Lösung?! Da seht wi avers nix vun! — So seggt de, de an sik sülm glöövt. Tje, stimmt; noch seht wi nich veel dorvun. Dorwegen heet dat ja ok "glöven". Man wi köönt dat ok mit dat Gode in'n Minschen, mit de Minschenrechten un mit di sülm versöken. Dat schallt wi sogoor! Mit Gott kannst dat anpacken. Man to! Du schaffst dat, ik glööv an di!

Brennen Sünn. Haiku

Uns Ierd gläuht. Bild Rudi Witzke

Un de Sünn brennt hendaal
Sand brennt de Fööt, Hitt den Lief
Leven is en Quaal

Hunger is Hunger
frett Mark di ut de Knaken
Hunger is Hunger

De Sünn. Foto NASA/Wikemedia commons

För en Fründ in Truur

Gott segen Dien Ogen, dat Du wenen kannst
un nich in de Küll von Dien Truur stief warrst.
Gott segen Dien Drapen, dat Du Minschen finnst,
de Di mit Gedüür un Inföhlen tohören.
Gott segen Dien Mund, dat du Wöör finnst
för Dien Truur un Dien Smart.
Gott segen Dien Schreed, dat Du en Weg finnst
in Dien nieges Leven.
Gott segen Dien Hart, dat Dien Erinnern
as en Nest ward, in dat Du Di bargen kannst.
Gott segen Di dormit, dat Dien Gloven nich twei brekt
un dat Höpen wasst,
denn Hei süht un höört, begööscht un makt frie
unsen Doot to nieges Leven.

100 Morde, 1 Christ? Oslo, 22. Juli

En christliche Fundamentalist. De Mörder. Meist 100 Morde — un en "Christ". So föhlt sachs ok frame Muslime, wenn wedder un wedder in den Naam vun ehrn Gloov Minschen moordt warrt: hülplose Vertwieveln. Wat is verkehrt lopen? Hett jichenseen düssen Mörder, as he noch en Kind weer, in Bang un Dwang optrocken? Sexualangst, Frömdenangst, Angst vör sik sülven? Hett em een den barmen Gott as en strafen Gott predigt? Jesu Naam staats Jesu Leev? Is Leevde för em bloots en Woort, en Vörwand för Hass?

Woso deent Religioon to, de gröttsten Undaaten to rechtfardigen? Dat funscheneert good; dat schient, se döögt daför. Liggt dat an, dat mennig Religionen predigt: "Wi hebbt de Wohrheit, de annern nich!"? Wenn wi den Blick wieder maken wöörn, us sülven as een Stremel Gottsökers ünner mennig sehn, wöör dat denn ophöörn? Orr wöörn denn de unsekern Minschen, de afsolute Wissheiten verlangt, so as düsse Mörder — wöörn de denn glieks över us herfalln?

Laat us Raad söken, 'neem wi em jümmers denn söökt, wenn Minschen us nich mehr raden köönt. — Leve Gott, segg us, wat wi richtiger maken köönt! Laat us di recht verstahn un recht predigen. Laat us nienich menen, wi harrn de afsolute Wohrheit, wi wüssen allens vun di, wi weern de Utwählten, wi harrn di twüschen twee Bookdeckeln, basta, un nüms kann us wat. Nee, du, Gott, büst jümmers anners. Laat us alltied op di luustern, överrasch us. Hölp us, recht un mit Leevde mit di un vun di to snacken!
Nimm di üm de gresig ümbröchten jungen Lü, üm ehr Frünnen un ehr Öllern an, leve Gott, — du hest seggt, dat du all Tranen afwischen wull; woans du dat doon warrst, blifft din Geheemnis, man wi glöövt di dat. Un barm di över de Seelen vun de, de op en Padd vun di weg sünd! Bring de, de biester gaht, trüch op en Padd na di, un laat ehr di finnen — mit all din Kinner, de na di söken doot! Dat bidd wi vun Harten, leve Gott.

Beden in Truur. Foto R. Witzke

Nix to biechten in Noordkorea

“In unserem Land wird die Religionsfreiheit gesichert. In der Verfassung unseres Landes ist festgelegt, dass Religionsfreiheit zu gewährleisten ist. Bis heute war man bei uns niemals gegen die Religion. Kim Il Sung führte den Sachverhalt der Schwächung der religiösen Kräfte darauf zurück, dass die USA-Imperialisten während des vergangenen Vaterländischen Befreiungskrieges die Kirchen bombardiert und die Gläubigen ermordet haben. Jeder kann zwar nach Belieben die Kirche besuchen, weil wir Religionsfreiheit haben, wie es in der Verfassung festgegelegt ist; aber die Menschen suchen sie nicht auf, weil sie von jeder Art Kummer und Sorgen frei sind und auch nichts zu beichten haben.”

En Waterkraftwerk mit Stroommast in't Wappen: dat glückliche Noordkorea

Kim Jong Il am 11. Januar 1990 in seiner Rede “Über einige Aufgaben in der ideologischen Erziehungsarbeit der Partei” vor verantwortlichen Funktionären des ZK der PdAK (abgedruckt in: Kim Jong Il “Ausgewählte Werke”, Band 10)

Düssen Text heff ik op de teemlich unsägliche Websiet nordkorea-info.de funnen. Mal afseihn vun de Verlagenheit — Minschen in Noordkorea sünd slecht beraden, ehrn Gloven to leven, wenn se nich Kim Il Sung anbeden doot, un Noot un Elend, Kummer un Sorgen gifft dat rieklich hooch dree — also afsehn vun düsse Verlagenheit wiest de letzten Sätz jüst den Blick op de Religion, den ik bi mennig Minschen in uns westliche Kultuur ok finn: en rein düsssiedigen, funkschonalen Blick. "Keen Kummer, keen Sorgen, nix to biechten — Religion nich nödig." Dat versteiht sik, wenn en nich-religiöse, rein düsssiedige Minsch vun Religion snackt. Man jüst düsse Minschen snackt vun Religion as Blinde vun de Klöör. Dat is de Crux in mennigeen Striedsnack twüschen Religiöse un Religionskritiker ut düsse Kant: de snackt allto faken an'anner vörbi. Nix gegen Kritik! Man von solk, de verstaht, wat se kritiseert. En Igel, de bloots an'n Grund langslöppt, versteiht nich den Vagel, de de ganze Deepde vun'n Heven to'n Flegen hett. Tweedimensionale Wesen köönt dreedimensionale nich verstahn, oder?

Man ok annersrüm: Ik glööv, Minschen, de dat Düsssiets vull un ganz noog is, de hier un narms süss tohus sünd, de keen Lengen in sik hebbt na de ganz anner Welt — solk Minschen kann ik eenfach nich verstahn. Bloots beduern. Wenn ik keen Kummer un keen Sorg heff un ok nix to biechten, dennso heff ik jümmers noch wat: ik heff to danken. Dat fallt de Kim Jong Ils vun düsse Welt nich in. För se kümmt allens ut dat Düsssiets un blifft hier ok. Wa arm is de, den dat Danken nich infallt!

Naja, de Minschen in Noordkorea hebbt villicht vundag würklich nich veel to'n Danken. Utnahmen natüürlich dat, wat se de verdankt, de nix to biechten hebbt: Kim Il Sung un sin Söhn. Un de verdankt se ja allens. Dat ganze Schlamassel. Na dankeschön!

Bild: Ursula Gressmann. Klick op to'n Vergröttern!

Gebedd

Fründ, neet to sehn,
hollst dien Hand over mi
in dunkel-achtig Stünnen.
Ik kenn mi ut mit Nood,
man du giffst mi
wedder Toversicht.
Na di hebb ik Tovertrauen
ohn Enne, denn du
fangst mi up so ik strukel
un hollst mien Hand,
so ik vertwiefelt bün.

Christen in Ägypten
"Vun de Balkons keem Jubel"

Christlich Koptenkark brennt in Ägypten (Bildquelle)

"De mehrsten vun de radikalen Islamisten, de Salafiten, de de Kark angrepen hebbt, weern nich ut uns Eck weest, vertellt mi mien Gegenöver. Aver muslimsche Junglüüd weeren dortau kamen. As de Kark angrepen wöör, weer sogoor Juchheien vun de Balkons to hören. — In't Kiekschapp snackt se vun de Eenheit twüschen Christen un Muslimen, aver de Würklichkeit in uns Vierdel is en anner."
Ahn Inmischen holl ik de radikalen Islamisten vör, wat ehr gröttst Sufi seggt hett:

Bild: Rudi Witzke

Herrlich büst du in'n Heven, Gotts Sünn!
So schall dat sien in alle Ewigkeit up Ierden!
Muchten de Bewahners vun de Ierd all ehren Striet låten
un all ehr Trachten mit dat Himmlische tosamendaun!
Elkeen Trennen, Twieheit un Götzendeinerie
schall upgahn in dat eene wohre Sien!
Ward mienen Geist wies ganz un gor den dienen,
erinnert wi uns, dat wi maleens Een weeren,
un warden hier up Ierden dat, wat Moses
un Aaron weeren: Hartensbräuder,
zoort vereent as Melk un Honnig.

Rumi, woll een vun de gröttsten Sufis

Regenbeden

Och Gott, as hungern Kinner sünd de lütten Bläder.
Slapp hangt se dal an de Kastanien.
So jung noch, un al so veel Noot to föhlen!
Ik kann't nich mehr mit ansehn,
dat barmt mi heel un deel.
Wa mutt dat di eerst barmen — is doch din Hart so veel grötter as min!
Du weetst dat ok al lang, du töövst ja bloots,
dat wi di biddt, dat wi mit Gerhardt singt:
Wullt du mi helpen, Gott! Ik bidd
üm Segen, de vun'n Himmel flütt.
Laat blöhn mi as en Plant!
Laat regen, Gott! All Ogen töövt up di.

Kalligrafie: Rudi Witzke

Maybudi, storven 1126

övern Tuhn hett Rudi Witzke luschert

In't Hart vun Wieswarden gifft dat drei Lichten,
dat Licht vun Wieswarden,
dat Licht vun'n Verstand,
dat Licht vun Weten.
Dat Wieswarden is liek de Sünn,
de Verstand liek den Maand,
dat Weten liek dat vun de Stierns.
Dat Licht vun Wieswarden hüllt de Lust in,
dat Licht vun't Weten hüllt dat Nichweten in.
Mit dat Licht vun't Wieswarden süht hei den Herrn,
mit dat Licht vun 't Wieswarden nümmt hei de Wohrheit up.

Sufi Nuri

gest. 907
Över'n Tuhn luschert hett Rudi Witzke

Konverteert: Christ in Afghanistan drauht de Doodsstraaf
De Afghane Sayed Mussa schall hinricht warrn, ümdat he vun'n Islam na't Christendom övertreden is.

Laat uns all tosamen so för Sayed Mussa beden:

De goothartig Gott wees vör Di, Sayed, dat he Di den rechten Weg wiest,
He wees neven Di, üm Di in de Arm to sluten un Di, Sayed, to schütten
He wees achter Di, üm Di to bewohren vör allens Tücksche.
He wees ünner Di, üm Di uptofangen, wenn Du föllst, Sayed.
He wees över Di, Di to segen.
So segen un bewohr Di de goothartig Gott, Sayed Mussa.

Amen.
Frie na een irischen Segen

Laat di nich dat Böse övermann warrn, sünnern överwinn dat Böse mit Godes. Johrslosung 2011

Op den Tahrir-Platz in Kairo schuult ägyptische Christen ägyptische Muslime bi de ehr Beden vör Angriepers, indem dat se en Ring üm ehr slaat. Dat kannst op düt wunnerbare Bild sehn. Unbedingt anklicken!

Un denn laat uns deelnehmen an düssen beden Krink vun Minschen — laat uns mit ehr üm Freden, Recht un Gerechtigkeit beden. So warrt wi ehr bistahn ok vun wied.

Gott, barm di. Laat de Gewalt nich övermann ween. Giff de, de to lieden hebbt, dat se vergeven köönt. Laat uns Regeern de Chance, dat Rechte to doon, sehn un bruken. Gott, help all Minschen, de vun goden Willn sünd. Amen.

Dat Johr geiht to Een

Wenn een Johr to een geiht,
dat neije Johr in 't Huusdöör steiht,
denn fraggst du watmoul na de Sinn:
"Dat neeije Johr, wor föhrt dat hen?
Off de Trott so wieder geiht
un off dat Glück dicht bi mi steiht?
Off sall ik hier alleen versuurn
un wat vergahn is, groot betruurn?"
Och Minschke, maag nich so'n Gedrüüs
un treck dien Breegen nich so kruss.
Uns Heergott steiht doch vör de Döör
un hoolt di rin, in't neiije Johr.
Mit hum bi d' Hand sallst du 't woll schiern.
Koom. Laut uns nu mitnanner fiern!

29.12.2010 Sabine Brauer

Dat Spill mit den Dood

Foto Rudi Witzke

Rudi sagt in einem Kommentar in der "Welt":
In den Arenen schlugen sich Gladiatoren tot, im Mittelalter stachen Ritter mit Lanzen auf einander ein. Die Massen wurden von brennenden Scheiterhaufen und den im Feuer sterbenden Menschen angezogen. Die "Ketzer" brannten und schrien. Heute klettern junge Leute in Spezialschuhen steile Felswände hoch.Oder sie springen über Autos. Oder! Oder !Heute heissen die "Spiele mit dem Tod" Extremsport. — Die Menschen haben irgendwo eine Sicherung locker. Religionen wollen das Leben schützen. Das wird als Märchenerzählerei abgetan. Wer Menschen zu solcher Sünde gegen das Leben, das eigene Leben anstiftet, macht sich schuldig. Sie heissen nicht nur Gottschalk, aber ganz besonders Gottschalk und sein Arbeitgeber, das ZDF.
08.12.2010, 11:21 Uhr:
(89) (+) Zustimmungen
(9) (-) Ablehnungen

Rudi seggt:
Vör 2000 Johren slögen sik in grote Arenen die Gladiatoren mit Swerten doot, in't Middeloller stöckerten sik rieden Ritter mit Stangen mit een Iesenspitz, Lanzen sään se dortau. De Barge Minschen kemen vun wiet to de brennenden Holtstapel. Se wöörn antroken vun de in't Füür starvenden Minschen. De Ketters brennten un schriegten.
Hüüt kladdern junge Lüüd mit Spezialschauh steile Felswänn hooch. Orrer se springt över Autos. Orrer! Orrer! Hüüt heiten de "Spille mit den Doot" Extremsport. Bi de Minschen is dörch de Tieden een Schruuv loos.
Religionen willn dat Leven schütten. Dat ward as Märkenvertellerie to Siet schaven.
Wokeen Minschen to solk Sünnen gegen dat eigen Leven animeert, maakt sik schüllig. Se heiten nich bloots Gottschalk, aver besünners Gottschalk un sien Arbeidgever, dat ZDF.

Dat Wiehnachtsfever

Ene Sage vertellt, dat de Düvel sik bannig dull arger, dat binah de ganze Minschheit Christus to Wiehnachten de Ehr geev. De Lüüd fullen em to Föten, all Johr weller, up de ganze Eerd, bet hen to de Unglöövschen — vör dat Kind in de Krüff. De Düvel sehg niedsch de lüchen Christbööm un de Hartensfreud över de Geschenke un de strahlen Kinnerogen un de selig Öllernharten.

Dunn dach he sik ut, dat he de Minschen dat Wiehnachtsfest beten striedig maken wull, ehr dat Fest tominnst en beten verdarven: He schick ehr dat Wiehnachtsfever. Vun dor an jagen un birsen de Minschen to Wiehnachten un marachen sik af as to keen anner Tiet in't Johr. Ut dat christliche Fest wörr en groot Inkoopsrummel.

De Düvel freu sik. So oft de Minschen sik vörnehmen, dat in Tokunft weller anners to maken in de Wiehnachtstiet, se kregen dat nich mehr up de Reeg. Un ok dor höög sik de Düvel düchtig över.
He weer to dat kamen, wat he wull.

Ik wünsch di wat

Ik wünsch di'n goden Grund för dien Leven. Man pass up: Frucht entsteiht dör Swackheit, ut Starven.

Kraft brengt di blots wieder in disse Leven. Un dat is minner. 'n chinesisch Spreekwoord secht: "Man kann tellen, wo völ Saadkörrels in een Appel sünt. Abers man kann nich tellen, wo völ Appels in een Saadkörrel sünd."

Dat is 'n Hopenssatz vör all Lü, de Godigheit un Warmte in disse Welt saien, de Gotts Nahberskupp bekannt maken un leven. Elke warmhartig Towennen is 'n Saadkörrel. Elke frünnelk Woord. Elke Woord van Gott. Nümms weet, wo völ Appels dor in sünd. Mennigeen kann dat mit 'n Vertelssel ut sien Leven beleggen.

Harr dat dor nich de een Minske geven, de imme in 't rechte Moment dat rechte Woord harr.
De een Minske, de immer to proten weer.
De een Minske, de nich uphört hett to beden.
De een Minske, de di nich alleen laten hett...

"Man kann tellen, wo völ Saadkörrels in een Appel sünd. Abers man kann nich tellen, wo völ Appels in een Saadkörrel sünd!"

Dat is ok een Satz tegen dat verdüvelte: "Wat brengt mi dat?!"

Leevde fraggt dor nich na, wat dor bi rut kummt. Dat kriggt se schenkt. Probeer't ut!

Jom Kippur — Dag vun dat Sühnen

De Purten vun Höpen

Dröge Samen warden Wörteln drieven
bi'n Upgang vun de Sünn,
slaten Ogen warden apen…
De Armen warden sik staatsch kleden
un de Lahmen sik rögen.
De Olen warden jung sien
un de Wunnen vun Süükdoom un Leden heilt.
In elkeen vun uns liggt die Wörtel vun all dat.
In elkeen, den sien Fehlers leed deit,
in elkeen, de den Smart beklagt.
Kiek — de Heven över di strahlt,
de Gewichte pennelt to'n Utgliek.
De Purten vun Höpen sünd apen.

Ut Hagalil, översett vun Rudi Witzke

En Beden an Jom Kippur

Na de Perestroika in de Sowjetunion kunnen de Juden in Kiew de hogen Feste fiern. Se müßten nich Bang hebben, dat se dorwegen in een Arbeidslager müßten.
Ok up de Dörper lengte dat de Juden na de Fier vun Jom Kippur.
En eenfach Herderjung kunn nich lesen un mit Mööh un Noot
dat hebräsche Alphabet upseggen.
Hei weer aver in den Gottsdeinst in Kiew.
As all anfüngen to beden, dor wull hei dat ok wohl giern.
Bloots woans?
Hei kunn de Wöör in dat Gebeedsbauk nich läsen noch de annern Beder namaken.
Liekers slöög hei dat Gebeedsbauk bi de ierste Siet up spröök de Baukstaven Alef, Beijt, Wet — dat ganze Alphabet. Denn rööp hei to Gott:

„Dat is allens, wat ik kann,
Gott, du weetst, woans sik Beden anhören mutt,
bring du de Baukstaven in de rechte Reih.“

Dit slichte, vun Harten kamende Beden klüng dörch den ganzen
Gerichtshoff vun den Heven
un geev de Juden Segen un Glück.

Reform-Körbs
To Reformaschoonsdag 2010

Wi sünd ja holl un lerrig worrn,
hebbt all Hollfast vun binn' verloorn.
Keen Inholl gifft't mehr, bloots noch Form.
Maakt du mit uns, Gott, din Reform!
De dicke Schell, de na de Welt
uns Lerrigween tosamenhöllt,
brick apen ehr un unsen Sinn
na baven, na din Heven hin.
Füll in uns Binneres din Licht,
en Licht, dat dör uns Ogen bricht,
füll mit din Geist us bit an't Hart,
dat ok uns Mund nich swiegen warrt.
Köönt wi din gode Bottschap sehn,
denn warrt uns Mund vull Lachen ween,
denn schient de Welt us rund un schier —
Herr, giff vun binnen uns din Füür!
Laat us, as us dat Luther lehr,
truun op din Gnaad un nix süss mehr!
Du hest ja all uns Schuld betahlt.
Laat hierför dat symboolsche Bild,
den Körbis, de vun binnen strahlt,
uns wiesen, wa wi leven schüllt!
Dat biddt wi, Herr.

Un wenn du mi to dien Warktüch maakst

Du fraggst mi nich, "Wo sall ik di gestalten?" In dien Hannen liggt mien Leven. Du förmst dat, as di dat gefallt. Wor ik 'n Biel, de allens in Dutt haut, wat sück tegen di stellt, off 'n Plaaster, de sück um Seeren leggt un Pien linnert? Wat süchst du in mi?
Ik koom mi faken unnütz vör, to nix to gebrucken. Di stört dat nich, wo ik mi föhl, du nimmst mi so, as ik bün. Un du nimmst mi de Bangigheit, wenn ik de Mund open doon sall.

Bild Rudi Witzke

Faken much 'k mi geern drücken, man denn schüddelt mien Geweten mi dör, un ik maak, dat ik di to Gefallen bün. Denn du hest mi rett van de Sünnenschuld, du büst för mi an't Krüz gahn, hest all mien Undöcht dragen. Sull ik di denn nich to Gefallen wesen? Nicht, wiel dat mien Plicht is. Nee, wiel ik so dankbor bün, dat du mien Leven rett hest. Wiel du mi so leev hest! Un nu, wor du weer bi dien Vader büst, dür ik dien Spraagrohr wesen. Bruuk mi, mien Heer un Heiland, Jesus Christ, ok, wenn mi dat faken stur fallt.

Laat mi wesen:
Biel un Taschendook. Drin haun un Trannen offwischen.
Puckel, de anner Lü Lasten draggt.
Ohr, dat tohören kann.
Finger, de upwisst, wor'd langs geiht.
Fründ, de in Nood to Stee is.
Oog, de Leed wohrnimmt.
Haart, dat vör de Anner blödd.
Dat allens laat mi wesen vör di, denn du büst de Anfang un dat Een un nümms kummt na de Vader, as man blot dör di!

Digitaalbild Rudi Witzke

23.10.2010 Sabine Brauer

Much Gott dien Leven segen.
Much hei di Rauh för die Seel geven.
Much hei dien Hart åpen maken för em – elkeen Dag nie –
un di de Krafft geven, em to vertruun.
Much Gott mit di mitgahn
un dien Leven Stück för Stück
verännern in sien Licht.
Much Gott di behäuden
up all dienen Weeg,
much Gott die Hart, Ohren un Ogen updaun
för Noot un Alleensien vun dien Gegenöver,
dat du bi jüm steihst
un ok nich alleen büst.

Gebeed vun en Christenminschen to Ramadan 2010

Hüüt hett de Ramadan anfungen,
un Milliarden Muslime in de Welt fast' över Dag.
Vun Sünnopgang bet halvig teihn avends
keen Nohrn — un keen Druppen Water!
Ok min muslimische Frünnen:
Se eet nich mehr mit mi to Middag,
man se warkt mit mi, lehrt mit mi, lacht mit mi — as tovöör.
Dat maakt mi Indruck,
elk Johr nieg.
Op düssen Weg söcht de Muslime di, Gott.
Se wüllt nehger to di, as wi all.
Se meent dat eernsthaftig.
Ik fraag mi:
Woans söch ik di?
Meen ik dat eernsthaftig?
Wannehr heff ik toletzt wat üm di, Gott, daan,
wat mi so swaar full as en ganzen Dag keen Druppen drinken?
Wenn du wat vun mi feddern wöörst, wat mi swaar falln wöör —
wöör ik trüchtrecken? wöör ik Utflücht söken?

Du, Gott, meenst dat eernsthaftig.
Du hest us seggt:
Das aber ist ein Fasten, an dem ich Gefallen habe:
Lass los, die du mit Unrecht gebunden hast,
lass ledig, auf die du das Joch gelegt hast!
Gib frei, die du bedrückst, reiß jedes Joch weg!
Brich dem Hungrigen dein Brot,
und die im Elend ohne Obdach sind, führe ins Haus!
Wenn du einen nackt siehst, so kleide ihn,
und entzieh dich nicht deinem Fleisch und Blut!
(Jesaja 58)

Du seggst dat ganz klaar.
Un du, Gott, hest dat daan.
Dat is di swaar fulln. Du hest en hogen Pries betahlt.
Wi hebbt dat in Jesus Christus sehn.

Ik bidd di, laat mi eernsthaftig na di söken
un laat di amenn finnen.
Wies mi den Weg dorto.
Help mi över dat weg, wat mi swaar fallt
op den Weg na di.
Treck mi na di hen
tosamen mit all din Milliarden Minschenkinner,
de in ehr Harten oprichtig na di lengt.
Laat us all hen na di finnen, Gott.
Amen.

Lüttje Bödel

Seas Johr büst erst old. ... Un hesst al so völ dörmoukt. Dien Olln gungen utnanner.

Dat Bölkeree hett nu een Enn, hest du docht! Man so was dat nich. Nu weerst du an't Rieg. "Sotansbruut" weer noch harmlos. Man denn gung se mit Fusten up di los. Oma, immer so um di besörgt (so de se vör de Lü), hulp noch mal düchtig mit de Kokleppel nau. Un as du bi anner Oma up Besöök wärst, frog de: "Jung, wat is denn mit dien Kinn pesseert?", do weer di Antwort: "Dat weer Mama, so mit Fusten, dusch dusch!" Doch kieneen namm di in't Arm! Kieneen tröst di. Nee, heel verveert repen's: "Jung, wees still, du weest ja nich, wat du dormit anrichten kannst! Dor kannst du dien Mama maal mit rinrieten, wenn du so rumlüchst!" Un du, lüttje Bödel, leggst dien Kopp up dien Arm un fragst trurig: "Worum lööft mi denn kien een?" Un denn schwichst du still...

Lüttje Bödel hett nich logen. Help uns, o Gott, dat wi hellhörig worn, wenn uns Kinner vertelln. Help uns, hör to helpen.

Schkenk mi Ruh

Gott, schkenk mi Ruh,
to'd Beden un to'd Danken,
to'd Lob'n un to'd Sing'n.

Schkenk mi de Ruh, mien Gott,
to'd Hörn up dein Woord ,
dormit ik d't recht begrieb.

Ik dank di, leve Voder,
de Ruh de kem to mi,
as een Geschkenk van di.

23.7.2010 Sabine Brauer
Fotos: Rudi Witzke

Am moijsten ist d't , wenn d't all sien gewohnte Gang geiht. Denn weet ik, woaran ik bün. Kann allens ploaun un bün toufree. Wat Neejs uttouprobeern, dor bün 'k baang vör. Nee, lever lout ik mien Fingers dorvan. Bloots kien Verännerungen.

Vör een poar Daug leep'k dör mien Tuun (Garten) un fraai mi över mien Blömen. Wat kemen de moi tougang! De Bleihkoppen gungen Daag vör Daag 'n bitje wieder open. Un denn weer dor een feine Blüüt.

Do muss ik mien Instellung överdenken. Dat harr doch nich Hand noch Fout.

Wenn in de Natur kien Verännerung vör sück geiht, kann ok nix warsen. Wenn ik in mien Leven kien Verännerung toulout, blief ik up de Stand van en neeigeborn Kind. Blief an d' Melkbuddel hangen. Nee, dat kann d't doch nich wesen.

Mit Moul wuur mi kloar, dat Leven is Verännerung.

Mien Spegelbild säh mi dat vor'n poar Minüten noch. Dor keek mi doch verachtich 'n Fru mit Falten integen. Hebb doran herumtrucken, man se bleven, wor se satten. De Falten sitten dor torecht. De Johrn hebbt hör moult. Se vertelln mi, dat ik all lang kien Twintig mehr bün. Dat ik mien Stappen wat langsoumer doun düür. Flink lopen muss ik lang genug. Ik düür mi moul Tied nehmen, wat Neeijes uttouprobeern. Un wenn d't in de Büx geiht? Lach d'rover un probeer wat anners ut!...

Wat is dat denn? Bün ik dat, de so denkt? Toatsächlich, dat hebb ik wirklich docht! Un föhl mi freei un gööd. O leev Heergott, ik dank di, dat du mi de Erkenntnis geven hest. Un mit di an mien Siet bruukt mi gor nix Nood mouken. Du hollst mi bi d' Hand. Un wenn ik strummpel, helpst du mi weer hoch.

Wünsch

Is dat en Iedelkeit orr doch bloots en Bescheidenheit? Jümmers, wenn ik en Steernsnupp seh un mi wat wünschen dröff, warr ik ganz still. Mi fallt woll wat in — ik plaan wat, much düt un dat anschaffen orr tostann bringen —, avers dat to wünschen, nee, dat schient mi vermeten un — ja — undankbor. Ik heff doch so veel. Ik heff allens Glück vun'e Welt. Schall ik mi wat wünschen? Da müss ik mi schamen. Nich mal för mine leevsten Minschen much ik wat wünschen; dat weet Gott ja doch allens, wat se brukt, un hett dat betherto op nobelste Aart wiest. Schall ik da nich op truun? Ik bün wunschlos. Un so'n gaaanz lütt beten bild ik mi ok wat op in, dat ik dat bün. Ik kiek meist op dat Wünschen hendal.

To Boortsdaag un Wiehnachten geiht mi dat meist liekso. Ik kann nich wünschen. Dorto heff ik to veel Glück.

Annerletzt, as de kloren Daag weern, bün ik wedder rutgahn in depe Nacht, un süh!, as weer ik de eenzige Minsch in de wiede Welt, suus vör mi en gewaltige Steensnupp hendal, groot, warm un vun brennen Guld. Se kaamt üm düsse Johrstied schienbor ut dat Steernbild Lyra; dorwegen heet se "Lyriden". — Un as Steernsnuppen doot, lösch se mit en Zisch all min Wünsche ut. Beten raatlos weer ik denn ja doch; denn dat weer en wunnerschöne Steernsnupp.

Un denn, mit'n lütt Afstand, fallt mi en ganz entfeernte Fründ in. He steiht vör en eensam Öller un kann sik nich överwinnen, sik mit sine leevsten Minschen uttosöhnen — Trotz, Verkorkstheit, Entfremden hebbt sin Leven in'n Griff, orr wat dorvun noch na is. He brukt all Steernsnuppen vun de Welt. Ik egen em min Steernsnupp to, de nu al koolt un verzischt is; se weer doch so warm un brennen, se wirkt sachs noch. Nu wünsch ik; ik wünsch to Gott, de Fründ much endlich över sin Schadden jumpen, nochmaal en Licht, en Versöhnen sehn in sin Leven. Is doch bloots en Anfangen. Fang an, Fründ, fang an! Min Steernsnupp brennt noch för di.

Danke, Gott,...

...dat du för din Dochter Margot Käßmann oppasst hest,
ehrdat wat Leges passeert is.
Du reckst din Hand ut un seggst Stopp!,
wenn Minschen dat nich doot.
Wenn wi keen Frünnen hebbt, de us vun Unverstand afbringt,
so hebbt wi doch noch di.
Du seggst Stopp!, ehrdat wi en Minschen doodfohrt.
Du seggst Stopp!, ehrdat wi in Alkohol de Kraft söcht, de doch bloots du hest.
Un mit de Hand, mit de du us stoppst,
treckst du us nehger an di ran.
De di leev hebbt,
warrt di alltied nehger kamen.
Dat is dat Wichtigst in't Leven,
wichtiger as Karriere un, ja,
wichtiger ok as Sundheit:
Näher, mein Gott, zu dir!
Den Weg, de us nehger na di föhrt,
kennst du alleen.
Du weetst, wannehr in uns Leven
en "Man to!" nödig is un
wannehr en "Hollstopp!" Noot deit.
Giff uns Vernimm, din Roop to hören,
so as Margot Käßmann em vernahmen
un ahn Tögern op di höört hett.
Laat us gahn mit ehr,
mit Süsters un Bröders
op din Weg.

Amen.

De unsichtbore Autobahnkapell

Autobahnkapelln un -karken gifft dat hier un dor an Rastplätz. Se sünd Inseln in't Rusen un Rasen vun'n Verkehr, se sünd en Hollstopp, en Hollfast ok, en Steed vun Roh un Inneholln — un drückt so villicht Gotts Wesen ut, as Gegensatz to dat Wesen vun de Autobahn. De Autobahn drückt all minschliche Vergeevlichkeit un Vergänglichkeit ut, dat Nich-blieben-Könen un Nich-anholln-Wülln. De Autobahn un de Kapell — twee grote Metaphern, de gegenanner staht.

Man in letzte Tied heff ik twee Autobahnkapelln sehn, de anners sünd. Anners weern. Denn nu sünd se smolten.

Düsse twee Autobahnkapelln weern vun Snee. Se stünnen an de A1, Richt Hamborg, op'n Acker rechterhand, merrn an'e Streck, eerst een, na poor Kilometer noch een. Nich ganz mannshooch un foormt as en gotischen Spitzbagen, as en runde Iglu, avers höger as breed un baven spitz tolopen. Een harr bloots en Reeg Finster heel bavenrüm, de anner weer apen na de Autobahn, un binn brenn rood en Ewige Lampe. Se keken mi an, as sään se "Schaamst di nich?"

Doch, ik schaam mi. Ik schaam mi, dat ik narrms anhollen kunn, tominnst en Foto to maken. Anholln, Inneholln is Levensgefohr op de Autobahn. So hölln düsse twee Snee-Kapelln de Autobahn ehr egen Wesen vör: Vörövergahn — un amenn Vergahn. Denn se smölten ahn Upholln. Gistern weer Stau — wi Minschen maakt eerst Hollstopp, wenn wat Schreckliches passeert —, Stillstand weer, un nu harrst en Foto maken kunnt. De Kapelln weern al smolten.

Jichenswo deit dat mi weh. Villicht sünd uns Stratenränder vull vun unsichtbore smolten Kapelln, de seggt: "Du harrst anholln, inneholln kunnt!"

Hoopnungsstrouhlen

Een Füürwaark vull Lücht un Krafft breckt dör dat Himmelszelt,
un wunnersoume Biller moult de Mouker van diers Welt.
För di un mi moult he dit Bild, eenmoulig, wunnerbour;
wat he uns dormit seggen will, segg, is di dat ok klour?

Wenn dunkel Wulken um uns bünt un wi de Wech nich sehn,
will Jesus as dat Lücht van d' Welt gemeensoum mit uns gohn.
Enn Füürwaark vull Lücht un Krafft breckt dör dat Himmelszelt,
un wunnersoume Biller moult de Mouker van diers Welt.

Jesus seggt sien Maten:

Reichenauer Schaul

"Hört mal to!
Wi gaht nu na Jerusalem rup,
un allns schall nu indrapen,
wat dörch de Profeten öwer den Minschensöhn schrewen is.
Denn se ward em an de Heiden utlewern
un sick öwer em lusti maken
un em prügeln un em int Gesicht spütten.
Se ward em mit de Pietsch slan un ümbring'n,
un denn ward he an'n drüdden Dag
wedder upstahn vun de Doden."
Awer dorvun verstünn'n se ock keen Deut.
Wat he dor seggt harr,
dat wull nich in ehrn Kopp rin.

Se kreegn dat dörchut nich klook.

Evangelium an'n Sünndag vör't Fasten
Lukas 18,31-33
Översett vun Johannes Jessen

De Moulermeister

Ik keek ut mien Fenster un doch, ik drööm.
Renoweert is de Natur. Över Nacht!

De Himmel so blau ohn Wuulk.
Allens lett so freevull, so schkoon.
De Wald, de annerlessens noch so düster
un koahl leet, is nu lecht.
Zuckerwattebomen kört achter mien Huus.
Wat 'n Pracht. Kann mi nich sattsehn.

Uns Heergott weer an d't Wittjen.

Dat Gebeed

Dat Gebeed in 'n stille Koumer
is de Seelen-Heilwarkstee.
Hier kann s' to Ruuh komen,
bi Gott ankomen.
De Heilige Geist upnehmen.
Sük freijen up de neje Daag.
Un neeischirieg dorup wesen
wat he brengen mag.

Bild: Rudi Witzke. Klick op to'n Vergröttern!